ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΧΑΜΗΛΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

 

Βασικός στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη τεχνολογίας και λογισμικού για τη βελτιστοποίηση και Κατασκευή Κτιρίων Χαμηλής Ενέργειας (ΚΧΕ) στην Κύπρο. Το έργο, θα αναφέρεται σε και θα συσχετίζει όλες τις παραμέτρους των ΚΧΕ, όπως κλιματολογικές συνθήκες, ενεργειακές απαιτήσεις, υλικά, συνιστώσες εξοικονόμησης ενέργειας, ΑΠΕ, κλπ., και θα καταλήγει σε πλήρη ενεργειακή και οικονομική ανάλυση (χρόνος ανάκτησης επένδυσης). Για το προτεινόμενο έργο ο ΑΦ (εταιρεία τεχνικού λογισμικού) θα συνεργαστεί με ένα κυπριακό ερευνητικό κέντρο (ΣΦ1), ένα ελλαδικό ερευνητικό κέντρο (ΣΦ2) και με μια ελλαδική επιχείρηση τεχνικού λογισμικού (ΣΦ3).

Περιγραφή Έργου

 

Βασικός στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη τεχνολογίας και λογισμικού για τη βελτιστοποίηση και Κατασκευή Κτιρίων Χαμηλής Ενέργειας (ΚΧΕ) στην Κύπρο. Το έργο, θα αναφέρεται σε και θα συσχετίζει όλες τις παραμέτρους των ΚΧΕ, όπως κλιματολογικές συνθήκες, ενεργειακές απαιτήσεις, υλικά, συνιστώσες εξοικονόμησης ενέργειας, ΑΠΕ, κλπ., και θα καταλήγει σε πλήρη ενεργειακή και οικονομική ανάλυση (χρόνος ανάκτησης επένδυσης). Για το προτεινόμενο έργο ο ΑΦ (εταιρεία τεχνικού λογισμικού) θα συνεργαστεί με ένα κυπριακό ερευνητικό κέντρο (ΣΦ1), ένα ελλαδικό ερευνητικό κέντρο (ΣΦ2) και με μια ελλαδική επιχείρηση τεχνικού λογισμικού (ΣΦ3).

 

Οι κύριες δραστηριότητες θα αφορούν:

 

  • Ανάπτυξη τεχνικο-οικονομικής Βάσης Δεδομένων για Κατασκευαστικές Συνιστώσες-Τεχνολογίες ΚΧE: Οι τεχνολογίες ΚΧΕ θα περιλαμβάνουν τις τελευταίες εξελίξεις αναφορικά με συστήματα θερμομόνωσης, μεγάλης θερμικής μάζας, προστασίας από ηλιακή ακτινοβολία, παθητικά συστήματα ψύξης/θέρμανσης (π.χ. PCM, ψυχρά χρώματα κ.α.), συστήματα ελέγχου, κλπ., καθώς και τη χρησιμοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ηλιακή ενέργεια, γεωθερμία, κλπ.) για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών (θέρμανση/ψύξη). Θα συγκεντρωθούν όλα τα κατασκευαστικά και τεχνικά στοιχεία των παραπάνω υποσυστημάτων, το τελικό κόστος τους, αποτελέσματα από την υπάρχουσα πρακτική εφαρμογή, καθώς και οι προμηθευτές/εγκαταστάτες στην Κύπρο.

  • Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου (τεχνικο-οικονομικού) Λογισμικού Μελέτης-Κατασκευής ΚΧΕ: Θα αναπτυχθεί ένα Λογισμικό Μελέτης-Κατασκευής ΚΧΕ σε συνδυασμό με την παραπάνω Βάση Δεδομένων που θα καταλήγει σε ενεργειακές απώλειες (οδηγία 2002/91 ΕΚ, μεθοδολογία υπολογισμού για Κύπρο) και σε κοστολογικά χαρακτηριστικά (κόστος κατασκευής και λειτουργίας, χρόνος ανάκτησης επένδυσης, εσωτερικός συντελεστής απόδοσης). Με τον τρόπο αυτόν θα καταστεί δυνατή η τεχνικο-οικονομική ανάλυση και βελτιστοποίηση του ενεργειακού σχεδιασμού ενός ΚΧΕ.

  • Επαλήθευση του Λογισμικού: Για την επαλήθευση του Λογισμικού θα γίνουν μετρήσεις σε και θα κοστολογηθούν διαθέσιμα υπάρχοντα ΚΧΕ στην Ελλάδα και στη Κύπρο.

  • Παραδείγματα τεχνικο-οικονομικής μελέτης ΚΧΕ: Το Λογισμικό θα εφαρμοσθεί σε παραδείγματα KXE διαφόρων χρήσεων, τα οποία και θα κοστολογηθούν και συγκριτικά με συμβατικές κατασκευές.

  • Διάχυση & Εκμετάλλευση αποτελεσμάτων: Κύριος στόχος είναι η ενημέρωση των μηχανικών και και ιδιωτών μέσω της ιστοσελίδας του προγράμματος, της διοργάνωσης ημερίδων, επαφών με παράγοντες της αγοράς, τράπεζες, κ.α.

 

Κύριο παραδοτέο

 

Κύριο παραδοτέο του προτεινόμενου έργου είναι η δημιουργία ενός νέου και πρωτοποριακού λογισμικού, απαραίτητο για την εξοικονόμηση ενέργειας σε κτίρια στην Κύπρο και με σημαντικές δυνατότητες πωλήσεων και εκτός Κύπρου.

 

Στόχοι έργου

 

Κύριος στόχος του προτεινόμενου έργου είναι η ανάπτυξη τεχνολογίας και ενός ολοκληρωμένου και πρωτοποριακού λογισμικού για τη μελέτη-κατασκευή ΚΧΕ στην Κύπρο, με μεγάλη σημασία για τον τομέα εξοικονόμησης ενέργειας. Το προτεινόμενο έργο θα συμβάλλει σημαντικά στην αύξηση της τεχνολογίας και ανταγωνιστικότητας του ΑΦ επειδή θα είναι αποτέλεσμα της διεξαγωγής ερευνητικής εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η έρευνα επικεντρώνεται θεματικά στην εξοικονόμηση ενέργειας (κτιριακός τομέας), η οποία και αποτελεί προτεραιότητα της ΔΕΣΜΗΣ 2008 του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας. Για την υλοποίηση του έργου ο ΑΦ δημιούργησε δίκτυο με 2 ερευνητικά κέντρα που έχουν μεγάλη εμπειρία και τεχνογνωσία στον σχεδιασμό και την ενεργειακή απόδοση κτιρίων. Τέλος, σημειώνεται ότι η ενεργειακή πολιτική της Κύπρου είναι πλήρως εναρμονισμένη με αυτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προβλέπει την εφαρμογή προγραμμάτων ανάπτυξης και χρήσης τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας, εκμετάλλευσης των εγχώριων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και προστασίας του περιβάλλοντος από τη ρύπανση.

 

Ειδικοί Επιστημονικοί και Τεχνολογικοί Στόχοι Έργου

 

Οι ειδικοί επιστημονικοί και τεχνολογικοί στόχοι του έργου συνίστανται στην δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και πρωτοποριακού λογισμικού για τη τεχνικο-οικονομική βελτιστοποίηση και κατασκευή Κτιρίων Χαμηλής Ενέργειας στην Κύπρο. Ειδικότερα:

 

  • Το έργο θα αναφέρεται σε και θα συσχετίζει όλες τις παραμέτρους (ενεργειακά, τεχνικά, κόστος, προμηθευτές, διαθεσιμότητα στην Κύπρο, υπάρχουσα εμπειρία, κλπ.) των ΚΧΕ όπως κλίμα, ενεργειακές απαιτήσεις, υλικά, συνιστώσες και υποσυστήματα εξοικονόμησης ενέργειας (συμπεριλαμβανομένων των ΑΠΕ), κλπ.

  • Θα επιτρέπει την ενεργειακή και τεχνικο-οικονομική ανάλυση και βελτιστοποίηση του κόστους κατασκευής, του λειτουργικού κόστους και του χρόνου ανταπόδοσης της επένδυσης ΚΧΕ στην Κύπρο.

  • Θα επιβεβαιώνει την αξιοπιστία του αναπτυχθέντος λογισμικού μέσω ενεργειακών μετρήσεων και της κοστολογικής ανάλυσης σε τρία διαθέσιμα υφιστάμενα ΚΧΕ στην Ελλάδα και δυο ΚΧΕ στην Κύπρο, εφόσον υπάρχουν.

  • Θα περιλαμβάνει πλήρη τεχνικο-οικονομική ανάλυση τυπικών ΚΧΕ και τη σύγκριση τους με συμβατικές κατασκευές.

 

Υφιστάμενη γνώση

 

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε και υπάρχει έντονη ερευνητική δραστηριότητα αναφορικά με την εξοικονόμηση-ελαχιστοποίηση ενέργειας σε κτίρια (Προγράμματα THERMIE, JOULE, κλπ), λόγω του γεγονότος ότι οι κτιριακές ανάγκες (θέρμανση/ψύξη/φωτισμός) αντιστοιχούν σε 33%-40% της συνολικής καταναλισκομένης ενέργειας (Κτίρια + Βιομηχανία + Μεταφορές=100%) [5,6,7]. Σε συνάρτηση με τα παραπάνω, μια πληθώρα εταιρειών έχει αναπτύξει προϊόντα και τεχνολογίες που είναι κατάλληλα για την εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια.

 

H αξιοποίηση της παραπάνω τεχνολογίας δεν έχει δυστυχώς διεισδύσει μέχρι σήμερα στην Κυπριακή Πράξη -και όχι μόνο εδώ!-, για διάφορους λόγους, οι κυριότεροι των οποίων είναι:

 

  • Η γνώση των μηχανικών για τη μελέτη, βελτιστοποίηση, κατασκευή και τον υπολογισμό του κόστους Κτιρίων Χαμηλής Ενέργειας (ΚΧΕ) δεν είναι ακόμα στο επιθυμητό επίπεδο.

  • Δεν μπορεί να μεταφερθεί άμεσα η τεχνογνωσία που έχει αναπτυχθεί σε άλλα μέρη της Ε.Ε. λόγω των διαφορών σε θέματα όπως αρχιτεκτονική και αισθητική, κλιματολογικές συνθήκες, συνήθειες, απαιτήσεις των κατοίκων, κλπ., και κόστος υλοποίησης. Καθίσταται συνεπώς αναγκαία πάντοτε η ‘τοπική’ τεχνικο-οικονομική προσαρμογή και βελτιστοποίηση.

  • Δεν υπάρχει σήμερα τεχνικό λογισμικό στην Κύπρο, αλλά όπως γνωρίζουμε και σε άλλες χώρες της Ε.Ε., που να καλύπτει όλα τα στοιχεία μελέτης-βελτιστοποίησης-κατασκευής ΚΧΕ, όπως κλίμα, ενεργειακές απαιτήσεις, υλικά, συνιστώσες, υποσυστήματα εξοικονόμησης ενέργειας, ΑΠΕ, προμηθευτές/εγκαταστάτες, κόστος, υπάρχουσα εμπειρία, κλπ., και να έχει τη δυνατότητα βελτιστοποίησης του κόστους και του χρόνου ανταπόδοσης της επένδυσης.

 

Οι παραπάνω αιτίες έχουν οδηγήσει στο να επιλέγονται και να προτείνονται συνήθως συμβατικές λύσεις, για τις οποίες υπάρχει μεγάλη εμπειρία, και οι οποίες δεν δημιουργούν και αμφιβολίες για τα τεχνικά αποτελέσματα, την ποιότητα, το κόστος, κλπ.

 

Συνεπώς, κρίνεται εξαιρετικά σημαντικό να αναιρεθούν οι παραπάνω αιτίες και να υποστηριχθούν οι μηχανικοί, εργολάβοι, κατασκευαστικές εταιρείες, κλπ. στην Κύπρο στην εφαρμογή των τεχνολογιών που έχουν αναπτυχθεί στην Ε.Ε. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό με τη δημιουργία ενός καινοτόμου, πρωτοποριακού, αλλά και τοπικά προσαρμοσμένου τεχνικού λογισμικού για τη πλήρη μελέτη-κατασκευή και κοστολογική βελτιστοποίηση ΚΧΕ.

 

Καινοτομία και Προτοτυπία Έργου

 

Ο βαθμός καινοτομίας και πρωτοτυπίας του προτεινόμενου έργου είναι -κατά την άποψη μας- σημαντικός και συνίσταται στα εξής:

 

  • Θα δημιουργηθεί βάση δεδομένων για τις κατασκευαστικές συνιστώσες ενός ΚΧΕ και θα περιλαμβάνει τα τεχνικά και κοστολογικά τους χαρακτηριστικά (κόστος αγοράς, κόστος λειτουργίας, κόστος συντήρησης), το δίκτυο διάθεσης τους στην Κύπρο, οδηγίες και τυπικά παραδείγματα εφαρμογών, κ.α.

  • Θα δημιουργηθεί ολοκληρωμένο λογισμικό για τη μελέτη-βελτιστοποίηση-κατασκευή Κτιρίων Χαμηλής Ενέργειας στην Κύπρο (διασυνδεδεμένο με τη βάση δεδομένων), που θα καταλήγει σε τεχνικο-οικονομική βελτιστοποίηση και κόστος κατασκευής, και θα επιτρέπει τη σύγκριση τους με συμβατικά κτιρία. Τα συνήθη τεχνικά προγράμματα (λογισμικό) αντιμετωπίζουν μόνο ένα μέρος της μελέτης-κατασκευής (κυρίως το τεχνικό, όπως συμμόρφωση με τον Κανονισμό θερμομόνωσης, κλπ.) και δεν υπάρχει διασύνδεση του τεχνικού με το οικονομικό μέρος (κόστος κατασκευής, λειτουργικό κόστος, χρόνος ανταπόδοσης της επένδυσης, κλπ.). Επιπλέον, στην Κυπριακή αγορά δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ούτε καν, το τεχνικό λογισμικό που θα καλύπτει τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων σύμφωνα με την ωριαία μεθοδολογία (2002/91/ΕΚ) και με την οποία μπορούν να συσχετιστούν οι συνθήκες θερμικής άνεσης.

  • Θα αναπτυχθούν και θα συμπεριληφθούν/ενσωματωθούν στο λογισμικό ολοκληρωμένα παραδείγματα Κτιρίων Χαμηλής Ενέργειας με κατασκευαστικές συνιστώσες από την Κύπρο και τα οποία θα χρησιμεύουν για την εκπαίδευση των μηχανικών αλλά και ως τεχνικο-οικονομικός οδηγός για την κατασκευή Κτιρίων Χαμηλής Ενέργειας στην Κύπρο.

 

Η έλλειψη πληροφόρησης για τις τεχνικο-οικονομικές ιδιότητες ΚΧΕ, και η έλλειψη των κατάλληλων εργαλείων μελέτης-βελτιστοποίησης, οδηγεί σήμερα στην τήρηση των ορίων που προβλέπονται από τους Κανονισμούς και μόνο. Η επιδιωκόμενη καινοτομία ανάπτυξης ενός Λογισμικού, πέραν των σημερινών ορίων, το οποίο θα επιτρέπει την ενεργειακή και κοστολογική ανάλυση και βελτιστοποίηση ΚΧΕ, μέσω των οποίων τόσο ο Μηχανικός όσο και ο κύριος του έργου θα πείθονται ότι «συμφέρει ένα ΚΧΕ», είναι -σύμφωνα με τη μέχρι τώρα γνώση μας- εξαιρετικά καινοτόμος.

 

Είναι δε πιθανώς και ο μόνος τρόπος διάδοσης της Τεχνολογίας ΚΧΕ στην Πράξη.